I belong to the Iranun , one of the Moro ethnic tribe in the Southern Philippines.
I advocates: Peace & Justice
(July 14, 2009- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)
“Ang alak na nakakalasing bakit iniinum? Ito ba ay gamot o pantawid gutom.. ngayon naman ay epekto ng alak sa katawan ng tao, o mga sakit na makukuha sa alak na nakakalasing.
Minsan tinanong ko ang aking mga kasamahan sa station, ayon sa kapatid ATBCI ay bawal sa kanila ang Alak, samantala ang relihiyong kinaaniban naman ni Donald, na Good News Fellowship Christian, ay bawal din. Of course ang Islam ay haram o bawal din ito, tulad ng pag-haram sa karneng baboy.
Therefore, generally speaking, ang alak na makalasing ay ipinagbabawal ng lahat ng relihiyon, ngunit ang paniniwala ng iba ay huwag lang maglasing, ang iba naman ay kahit tikim ay hindi pwede.
Sabi ng ating kaibigan,: “Kaka Alih kahit ang COMELEC ay bawal din ang alak” (papaano napasok ang COMELEC?)….”di Kaka pag election day mahigpit na pinababawal ang alak” ( ok tama ka, upu tell the truth, 5 points ka… dagdagan ko ang goberno natin, bawal din ) ”Kaka diyan naman ako hindi sang-ayun, may permit ang alak na binigay ang goberno” ( eh bakit kong panahon ng mahal na araw di ba bawal?)
Kaibigan no more debate, just listen na lang, pwede, pagkatapos nito bigyan kita ng time.
Ang pag-inom ng alak na makalasing sa ating bansa o sa ibang parte ng mundo, kong ating mapapansin sa mga lugar na hindi umiiral ang katuruan ng Islam ay naging pangkaraniwan na lamang ang pagbebenta at pag-inom ng alak, inaakalang isang uri ng libangan o pampalipas ng oras. Kadalasan’y ginagamit sa pag-iistima ng mga importanteng tao o mga kaibigan, o di kaya ay ipinamimigay bilang pangregalo sa mga espesyal na kaibigan.
Ang pag-inum ng alak ay halos kabahagi na ito sa lahat ng mga okasyon nating mga Pinoy (agree o dis-agree??) — Hindi kumpleto ang kasiyahan kapag walang inuman! Katotohanan nga ba na kasiyahan ang naidudulot nito sa tao? O pagkawasak?
Kung napag-ukulan lamang natin ng malaking pansin ang pinsala na ibinibigay ng alak sa katawan ng tao, sa pamilya at kapaligiran, tiyak na tayo mismo ang kusang lalayo rito at tuluyan na itong iiwasan ang alak!
Batid natin sa ating mga sarili, na karamihan sa mga krimen at aksidenteng nagaganap sa ating kapaligiran ay sanhi ng mga nakainom ng nakalalasing na inumin na tulad ng alak, bawal na gamot at iba pa na mga katulad nito.
Nagiging sanhi ito ng kaguluhan sa pamilya, ng di pagkakaunawaan, pagkamuhi ng mga anak at asawa sa ama ng pamilya, at minsan ay humanhantong sa paghihiwalay ng mag-asawa — ang resulta: ‘Broken Family.’ Alam Ba ninyo? Dito sa ating likod ng ating radio station ay may bilangguan at di minsan lang natin napatunayan na marami ng naipasok sa rehas na bakal dahil sa nakalabag sa batas, at ang kaso dahil nakainom ng alak na nakakalasing.
Isama mo pa rito ang iba’t ibang uri ng sakit, na ang sanhi ay mula sa pag-inom ng mga nakalalasaing na inumin. Ayon sa mga dalubhasa o maalam, at hindi lang base sa observation natin sa paligid, napakaraming sakit na idinudulot ang alak, halimbawa:
* Binubuhay nito ang seksuwal na pagnanasa, na siyang nagtutulak sa tao na gumawa ng kasumpa-sumpa at karumal-dumal na tawag ng laman: na tulad ng panggagahasa, karahasan at kalaswaan. At ang pinatutungahan nito kung minsan ay pagpapatiwakal!
* Nagdudulot ito ng pinsala sa utak: Isa sa sanhi nito ay ang pagkawala ng memorya ng isang tao, sanhi rin ito ng pagkakaroon ng impeksiyon sa utak, pagkabulok ng ‘cortex cells’ (nagpapagalaw sa ating kalamnan) sa utak ng isang tao na nauuwi sa pagkasira ng ulo.
* Nagiging sanhi rin ito ng unti-unting pagkabaog o pagkainutil ng isang tao at pagkaparalitiko ng buong katawan. (kayo sigoro marami kayong alam na naparalitiko na palainum ng alak,)
* Pinipinsala rin nito ang atay ng isang tao, na kung kaya mabibigo nitong alisin ang mga lason sa loob ng katawan, lalung-lalo na ang ‘amonia.’ At dahil sa ganitong pangyayari ay tataas ang antas ng lason sa dugo. At ang lason na ito ang makaka-apekto sa pagkilos ng kaisipan at makakagambala sa emosyon: Na kung kaya, hindi na magiging normal ang kanyang pagkilos at pag-uugali. Magiging makasarili na siya, magalitin, mapaghinila at magiging malungkutin.
* Pagkakaroon ng depekto sa kidney, sa albumin sa ihi, at nakakamatay na pangangasim ng dugo (o fatal blood acidity), na magwawakas sa ‘heart failure.’
* Nagdudulot ng impeksiyon sa ‘Nerve’ ng mga mata na humahantong sa pagkabulag ng tao.
* Nagtutulak sa isang tao na gumawa ng mga kakaibang krimen at iba pang mga kasamaan.
Ang lahat ng ating halimbawa ay maliwanag na nakikita natin ngunit sa kabila ng lahat ng ito, matigas pa rin ang puso natin, hindi poa rin tayo naniniwala. Ang sabi nga ng ating kaibigan na Pastor: ”Sadyang Mapagsamba sa sarili ang tao! At saka pa lamang nagigising kapag huli na ang lahat at wala nang saysay!”
Mga kaibigan na nakikinig, pangalagaan natin ang ating mga sarili mula sa mapaminsalang bagay na ito — ang nakamamatay na inumin. Ito lamang ang uri ng lason na pinahihintulutan ng ibang mga bansa sa kani-kanilang lipunan, gayong batid naman nila ang dinudulot nitong masamang epekto.
July 17, 2009
“Pangkaraniwan ang pag-aaway ng mag-asawa Kaka, talagang normal sa mag-asawa ang magkasagutan kong minsan”. Paliwanag ni Maam, isang guro sa public school ng Upi.
“Ang hindi normal ay kong madalas ito mangyari at kong minsan lumalala o mauuwi sa hiwalayan o broken marriage”. Dagdag niyang paliwanag.
Lahat siguro ng mga mag-asawa ay naka- experience ng di pagkakaunawan sa kanyang partner? Ang hindi pa ang iba ang pag-hihiwalayan ng mag-asawa na siyang hindi dapat mangyari at nararapat na maiwasan na mangyari.
Merong mga dahilan na napaka simple pero humantong sa pag-hihiwalayan at meron namang masalimoot o mabigat na dahilan pero napaglalabanan.
“Alam mo Kaka Alih, kaming mag-asawa tuwing may hindi pinagkakasunduan kaming mag-asawa, ako ang palaging nagpaparaya, humihingi ako o ako mismo ang naghahanap ng paraan na magkabati kami ni Mrs, hindi ko na ito pinaaabot ng kinabukasan, dahil alama ko sa Islam na masama, pinagbabawal ng Propeta Muhammad (SAW)”. Paliwanag ni Ustadz Abdulrahman.
Sex ang ibang pinag-aawayan ng mag-asawa, kasi gusto ni Lalaki ngunit ayaw naman ni Babae, ang dahilan ay “pagod” sa trabaho. Sabi ni Lalaki, pagod din naman ako sa trabaho maghapon pero bakit gusto ko.
Ok pag ganyan ang sitwasyon, dapat masolb ang problema. Una dapat mag-usapa kayong mag-asawa. Pag-usapan ninyo ang mga gusto ni Lalaki ganoon din si Babae, may pwede kayong maglagay ng mga palatandaan kong kalian? Anong oras?
“Kaka Alih nakakahiya man na magsabi kaming mga Babae na sabihin kay Lalaki na gusto naming, ok lang kayong mga lalaki, kasi nahahalata o nararamdaman kay basta nakatayo kayo, iyon na.. (LAUGHING) .
OO nga no? nakakahiya ki Babae na mangalabit (LAUGHING) pangalawa papaano nga naman malalaman na gusto ni Babae ang ganoon…(LAUGHING).
Bweno, ganito ang narinig ko kay Maam Jackie Gamit, rural midwife ng Upi, na madalas na nagbibigay ng orientation sa mga magpapakasal:
“Maglagay kayo ng signal.. halimbawa.. pag naligo si Mrs at nag-suot ng negligee o damit pampapatulog na kulay pink.. that’s the signal na ready na for “encounter”. (LAUGHING). Oh di ba madali? O iba naman, pag nag-lagay ng maliit na tuwalya sa ulunan ng higaan nila ay iyon ang signal na declaring war.. (LAUGHING).
Hindi na lamang dahil ako ay maliligo pa.. hanggang sa susunod na gabi.. ehe este episode.. Kaka Ali para sa Nakaka…(LAUGHING).
July 15, 2009
(July 15, 2009- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)
“Pagod ako maghapon sa paghahanap buhay, para sa pamilya,” sumbat ni Lalaki.
“Bakit? akala mo ba ay hindi AKO nakakapagod? ang mag-alaga ng mga anak mo, dagdagan mo pa ikaw ang magluluto, maglalaba, blah. Blah…” sagot naman ni Babae.
Iyan ang scenario na madalas mong marinig sa isang pamilyang hindi nagkakasundo.
Ganito kaasi iyon sa kasalukuyang lipunan an g ating ekonomiya ay umaasa sa pera. Pag walang naghahanap buhay ay walang pera at pag walang pera walang makakain ang pamilya.
Nangangahulugan ito na karamihan sa mga pangangailangan sa pagpapanatili ng sambahayan ay pangangailangan sa pera (pambayad ng upa sa bahay, pagkain, kapangyarihan, tubig, buwis, libangan).
Dahil dito ay tumaas ang pangangailangan ng katulong sa bahay, at ang katulong naman ay nangangailanga din ng mataas na sahod para sa pamilya. Kaya sa ngayon mataas ang sahod sa mga kasambahay, kung kaya karamihan sa atin ay hindi kayang kumuha ng katulong para gumawa ng mga gawaing-bahay (paglalaba, pagluluto, paglilinis, at pag-aalaga ng mga bata).
Ibig sabihin ay mayroong dalawang uri ng trabaho na may kaugnayan sa pagpapanatili ng pamamahay, pagkuha ng makakatulong sa labas, at sariling pag-awa ng mga gawaing bahay ng hindi binabayaran.
Kapwa kailangan ang dalawa.
Ito ay mas angkop sa urban na pamumuhay, at hindi gaanong naangkop sa rural na pamumuhay.
Sa ating kasaysayan, at sa ating pamantayan, tayo ay may simpleng yunit, mga lalake (ama, asawa) ay naghahanap-buhay sa labas ng bahay at mga babae (asawa, ina) ay ngtatrabaho sa loob ng bahay ng hindi kumikita.
Ang pamantayang ito ay sinusuportahan ng konserbatibong lipunan at mga relihiyoso, kahit hindi pangdaigdigan. At ito ay hindi naging pandaigdigan (universal).
Ito ay produkto ng industriyalisadong pag-unlad.
Ang salungatang pamamaraan sa sosyolohiya, hango sa pananaw ni Carl Marx na ang pagkakaiba ay hango sa kaugnayan sa paggawa, na base sa paniniwalang ang kompetisyon para sa kakaunting yaman ang siyang ugat ng hidwaan.
Sa pamilya, ang ugnayang ito ay kabaliktaran.
Ang hidwaan ay base sa pangangailangan ng parehong paghahanap-buhay at pamamasukan, at ang kompetisyon sa hindi paggawa ng gawaing bahay.
Marami sa mga kalalakihan ang nasasanay sa sitwasyon kung saan ang mga lalake ay inaasahang maghanap-buhay at ang mga babae ay dapat manatili sa bahay at gumawa ng mga gawaing bahay ng walang bayad. Sa kabaliktaran maraming kababaihan ang nagtatanong kung bakit kailangan nilang manatili sa bahay kung meron silang kasanayan at karanasan na magtrabaho at kumita.
Ang nangyayari, kadalasan, ay ang mga kababaihan ay ngtatrabaho upang kumita at inaasahan ding gumawa ng mga gawaing bahay.
Ito ang basehan ng hindi pagkakaunawaan sa loob ng tahanan.
Tatlong mga kakaibang situwasyon ang maaring mangyari:
(1) ang mga kalalakihan ay naghahanap-buhay at ang mga kababaihan ang gumagawa ng nga gawaing bahay,
(2) ang mga kababaihan ay nghahanap-buhay at sya ring gumagawa ng mga gawaing bahay,
(3) parehong lalake at babae ang nagtutulungan sa paghahanap-buhay at sa mga gawaing bahay.
Ang pagbabago ay hindi kaagad-agad nangyayari, kaya iilan sa mga pamilya sa iilang henerasyon ay napagsasabay ang tatlong modelo.
Tumaas ang bilang ng mga babae na naghahanap-buhay noong 1914-1919 (Unang Pandaigdigang Digmaan) kung saan ang mga kalalakihan ay pumapasok sa militar at nakikidigma, at ang mga kababaihan ay binabayaran upang mgtrabaho.
Subalit ito ay hindi naging permanente, at noong mga 1920 at 1930, marami sa mga kababaihan ang bumalik sa pananatili sa tahanan.
Noong panahon ng depresyon ng 1930, kung saan tumaas ang bilang ng mga walang trabaho, marami sa mga kababaihan ang pinatalsik para mabigyan ng trabaho ang mga kalalakihan.
Ang Pangalawang Pandaigdigang Digmaan (1939-46) ay kahalintulad ng naunang digmaan, kung saan maraming mga kababaihan ang binabayaran upang magtrabaho.
Mayroon na ring mga kababaihan ang pumapasok sa militar.
.
Pagkatapos ng ikalawang pandaigdigang digmaan, iilan na lang ang bumalik sa dati, at malawak na ang pagtanggap sa mga kababaihang naghahanap-buhay sa labas ng kanilang mga tahanan.
.
Hindi naging dahilan ang kilusang pangkababaihan sa pagbabagong ito, maliban sa pagiging repleksyon nito.
Maiuugnay natin ang mga pagbabago sa loob nga pamilya, kung saan dumarami ang mga kababaihang naghahanap-buhay, sa paglawak ng pangkabuhayan at pulitikal na pagbabago sa labas ng tahanan at pagbabago ng lipunan. Subalit ang hindi pagkakaunawaan ng mg-asawa sa loob ng tahanan ay bunga ng mga pagbabago sa mga tungkulin ng mag-anak.
At para maiwasan ang hidwaan o hindi pagkakaunawaan, tanggapin natin na ang lalaki ang malakas ang katawan, ayon sa pagkakalalang ng Panginoon, kaya nararapat na siya ang papas an sa mga mabibigat na gawaan, sa labas o sa bahay man. Tulad halimbawa ng pang-kuha ng pang-gatong, pag-igib ng tubig sa batis o balon lalo na kong nasa malayo. Ang pag-aaro, ang paghahawan sa bukid.
Ang babae bagamat para sa kanya ang magagaan na trabaho ay marami rin ang trabahong iniatang sa kanya ng Poong Lumikha. Halimbawa ay ang pag-dadala ng pagbubuntis at pagsilang sa anak. Ang pagpapasuso at pag-aalaga dito.
Ang ibang gawain bahay bagamat magaan ay pwedeng pagsaluhan ng mag-asawa. Tulad halimbawa ng paglalaba, pagluluto, paglilinis sa bahay, ay pwedeng magbigay ng panahon si Lalaki upang akuin ang nasabing trabaho.
Ganoon din naman kay Babae, ang trabaho ni Lalaki na mabibigat ay pwede naman siyang tumulong dito, halimbawa ang trabahong bukid ay kailangan ni Lalaki ang makakain, pwede naman na siya na ang maghatid kay Lalaki ng pagkain sa bukid.
(July 13, 2009- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)
Ano ba ang mga alak na nakakalasing? Beer, gin, rhum, whisky, vodka, tequila, scotch, ilan lang ito sa mga klase ng inuming nakalalasing.
Alam ba ninyo na ayon sa social weather station survey, sa sampung Pilipino na may edad na 17-24 ay pito ang umiinom ng alak na makalasing? Ang tanong ko, Bakit kaya sila umiinom? Masarap ba ang uminom? Kaya ko naitanong dahil magastos ang uminom, ang mahal ng alak, 20 ang san miguel light, ang red horse, 23 ang isa, ang grand matador 55, ang generoso naman 65, ang gin 26, plus ung pang chaser pa, sampung piso isang litro pack, sa tindahan pa lang yan, wala ka pa sa bar.
Kung sakali mang libre, pupuyatin ka lang nito tapos ang hirap kumilos kinabukasan ng dahil sa hang over tapos masakit pa ung mga buto buto mo at mas lalo na ung mga joints, ahwwww, sakit tapos walang katapusang pakikipag heart to heart talk pa sa inidoro, wow, astig!. Minsan, masasabi mo na lang, tangna, ayoko ng uminom, pero pag nakaharap na sa hapag alakan, sige banat nanaman.
“Isa sa ayaw ko sa sa alak ay ang amoy nito, eh ang baho ng amoy ng nakainom, amoy masangsang na hindi mai-eksplika,” hinaing ng isang Mrs, na madalas na nilang pinagaawayan na mag-asawa ang paglalasing ng asawa.
“Alam mo Kaka, may mga tao namang pag nakainom, hanap away naman ang trip. Matingnan mo lang, sasapakin ka na, mabangga lang, gugulpihin ka na, may marinig lang, feeling nya agad siya na ung pinag-uusapan tapos pagmumumurahin ka na.” pagkukuwento ng isa nating kumpare.
“Pangpalakas ng loob ang alak” paliwanag ng isang palainum na kumpare ni Mare. Ang explanation niya ay pag bumnigwas ang espirito ng alak, lumalakas na ang loob, ang mga dating di kaya sabihin, this time, all out na, pwede na daw niyang sabihin na “I love you!! Sa kanyang nililiyag… (Stinger Laughing)
Ayon sa bible, it is wrong to get drunk, sabi sa Proverbs chapter 20 verse 1, “It isn’t smart to get drunk! Drinking makes a fool of you and leads to fights”. Sabi naman sa Hosea chapter 4, verse 11, The Lord says, “Wine, both old and new, is robbing my people of their senses!”, at sa Ephesians chapter 5 verse 18, “Don’t be drunk with wine, because that will ruin your life. Instead, let the Holy Spirit fill and control you”.
“Sori talaga sir patawarin mo ako, dahil lasing ako ng gawin ko yon”.. pagsosori ng isang nakagawa ng pangbobogbog.
“Alam mo naman sir, pag ang tao ay lasing wala na sa matinong pag-iisip, kaya ng marinig ko na binugbog ng mga kabataan na iyon ang kapatid kong lampa nakalimutan ko na isa akong aotoridad, agad kong sinugod ang mga kabataan na iyon at di ko namalayan ay binubugbog ko na sila” patuloy niyang paliwanag, kong bakit niya nagawa ang pangbubugbog sa kabataan na yaon.
Hanggang sa susunod na episode, ipapaliwanag natin ang mga epekto ng alak sa katawan ng tao, o mga sakit na makukuha sa alak na nakakalasing.
Abangan… ang nakaka.. ni Kaka Alih…
(July 13, 2009- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)Alam ba ninyo na ayon sa social weather station survey, sa sampung Pilipino na may edad na 17-24 ay pito ang umiinom ng alak na makalasing? Ang tanong ko, Bakit kaya sila umiinom? Masarap ba ang uminom? Kaya ko naitanong dahil magastos ang uminom, ang mahal ng alak, 20 ang san miguel light, ang red horse, 23 ang isa, ang grand matador 55, ang generoso naman 65, ang gin 26, plus ung pang chaser pa, sampung piso isang litro pack, sa tindahan pa lang yan, wala ka pa sa bar.
Kung sakali mang libre, pupuyatin ka lang nito tapos ang hirap kumilos kinabukasan ng dahil sa hang over tapos masakit pa ung mga buto buto mo at mas lalo na ung mga joints, ahwwww, sakit tapos walang katapusang pakikipag heart to heart talk pa sa inidoro, wow, astig!. Minsan, masasabi mo na lang, tangna, ayoko ng uminom, pero pag nakaharap na sa hapag alakan, sige banat nanaman.
“Isa sa ayaw ko sa sa alak ay ang amoy nito, eh ang baho ng amoy ng nakainom, amoy masangsang na hindi mai-eksplika,” hinaing ng isang Mrs, na madalas na nilang pinagaawayan na mag-asawa ang paglalasing ng asawa.
“Alam mo Kaka, may mga tao namang pag nakainom, hanap away naman ang trip. Matingnan mo lang, sasapakin ka na, mabangga lang, gugulpihin ka na, may marinig lang, feeling nya agad siya na ung pinag-uusapan tapos pagmumumurahin ka na.” pagkukuwento ng isa nating kumpare.
“Pangpalakas ng loob ang alak” paliwanag ng isang palainum na kumpare ni Mare. Ang explanation niya ay pag bumnigwas ang espirito ng alak, lumalakas na ang loob, ang mga dating di kaya sabihin, this time, all out na, pwede na daw niyang sabihin na “I love you!! Sa kanyang nililiyag… (Stinger Laughing)
Ayon sa bible, it is wrong to get drunk, sabi sa Proverbs chapter 20 verse 1, “It isn’t smart to get drunk! Drinking makes a fool of you and leads to fights”. Sabi naman sa Hosea chapter 4, verse 11, The Lord says, “Wine, both old and new, is robbing my people of their senses!”, at sa Ephesians chapter 5 verse 18, “Don’t be drunk with wine, because that will ruin your life. Instead, let the Holy Spirit fill and control you”.
“Sori talaga sir patawarin mo ako, dahil lasing ako ng gawin ko yon”.. pagsosori ng isang nakagawa ng pangbobogbog.
“Alam mo naman sir, pag ang tao ay lasing wala na sa matinong pag-iisip, kaya ng marinig ko na binugbog ng mga kabataan na iyon ang kapatid kong lampa nakalimutan ko na isa akong aotoridad, agad kong sinugod ang mga kabataan na iyon at di ko namalayan ay binubugbog ko na sila” patuloy niyang paliwanag, kong bakit niya nagawa ang pangbubugbog sa kabataan na yaon.
Hanggang sa susunod na episode, ipapaliwanag natin ang mga epekto ng alak sa katawan ng tao, o mga sakit na makukuha sa alak na nakakalasing.
Abangan… ang nakaka.. ni Kaka Alih…
(July 9, 2009- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio)(PLAY STINGER-NAKAKA)
(Kaka Alih): “Give and take, ito daw ang mahalaga sa mag-asawa. Kong mabubusog ka, kailangan mabusog din si Mrs…
(PLAY STINGER LAUGHING)
Hindi ganoon, ganito, makinig ka ng taimtim my friend. Sa mag-asawa, kailangan daw ng 90% na pagbibigay at 10% na pagtanggap. Nabasa ko sa isang aklat, may article doon about God’s Little Devotional Book for Couples, at doon ay nakasaad na mayroong 10 katanungan na maari nating itanong sa ating sarili para malaman natin kung isinasagawa nga natin ang pagbibigayan sa ating pagsasama bilang mag-aasawa. Heto ibahahagi ko sa inyo, na hangad natin ay magkaturuan ng katuturan sa ating buhay:
1. Handa ba tayong ibigay ang katahimikan kung kailangan ng ating asawa ng maikling panahon ng katahimikan sa bahay? Kapag hanghingi siya ng ceasefire, tigil na sa pag-sisigaw.
2. Handa ba nating tanggapin kung pagsabihan tayo ng ating asawa lalo na kung ito’y para sa ating ikabubuti? Yes Matuto din tayo minsan na makinig hindi lang tayo ang nagsasalita, kong baka sa valleyball hayaan mong ang partner mo naman ang magserve…
3. Handa ba nating ibigay sa ating asawa ang buong pagtitiwala natin? Huwag masyadong seloso, sa Islam pinapayagan ang selos, ngunit yaong selos na hindi mo papayagan na maagaw ni Satanas saiyo ang iyong asawa,
4. Handa ba tayong tumanggap ng karagdagang gawain kapag nakikita nating pagod na ang ating asawa? Minsan pagsilbihan natin an gating Misses.. papahngahin din natin sila…
5. Handa ba tayong magbigay ng salitang makapagpapalakas o makapagpapaginhawa ng loob ng ating asawa? Matuto din tayong pasalamatan at purihin ang maliliit nilang accomplishment..huwag palaging pinupuna ay yaong kapalpakan niya..
6. Handa ba tayong magbigay ng panahon para sa ating kabiyak, iyong kayong dalawa lamang at walang istorbo? Yes, give time naman sa ating Misses, maaga kayong matulog para makarami.. ay hindi… ipasyal mo din minsan kahit diyan lang sa inyong farm.. na kayong dalawa.
7. Handa ba tayong magbigay sa ating asawa ng magagalang na salita tulad ng “please” at “thank you”? halimbawa. Darling o kayay Tayan.. pwede ba na .. siyempre may paglalambing…
8. Handa ba tayong tanggapin na itigil ang argumento at magpalamig muna ng ulo kapag kumukulo na ang damdamin ng bawat isa? Umatras kong malakas ang kalaban, hindi karuwagan ang pansamantala pag-urong.. ay hindi pala giyera.. ang ibig kong sabihin.. dumistansiya muna habang galit pa ang isa… mamimiss ka rin?
9. Handa ba tayong magbigay ng salitang pagpupuri sa ating asawa? Yes … recognized the accomplishment ng inyong asawa.. kahit maliit lang iyan..
10. Handa ba tayong tumanggap ng kapintasan mula sa ating asawa para sa ating ikabubuti? Basta ang iportante kong mag-criticize tayo ay constructive ika nga..
Kuwento ng isang kaibigang pastor. May isang lalaking kararating lamang sa langit at halos wala siyang katigil-tigil sa pagsasabi daw kay San Pedro ng kaniyang pasasalamat dahil napunta siya sa napakagandang lugar. Nakiusap siya kay San Pedro kung maari niyang masilip ang impiyerno. Pumayag naman si San Pedro. Sa impiyerno, nakita niya ang isang mesa na ang haba ay kung hanggan saan matatanaw ng iyong mga mata. Punong-puno ng iba’t ibang uri ng masasarap na pagkain ito. Pero lahat ng nakapaligid sa mesa ay gutom na gutom at mga payat. Nagtanong ang lalaki kay San Pedro, “Bakit hindi sila kumakain?” Sumagot si San Pedro, “Kinakailangan silang kumuha ng pagkain sa pamamagitan lamang ng paggamit ng tinidor na may apat na piye ang haba. Biruin ninyo? napakahaba ng tinidor at walang makagawa na kumuha ng pagkain mula sa mesa para subuan ang kaniyang sarili. Kaya’t unti-unti silang namamatay.”
Nang bumalik na sila sa langit, nakita nang lalaki ang isang mesa na parehong-pareho ng nakita niya sa impiyerno! Iba’t ibang uri ng masasarap na pagkain ang nakalapag din dito. Pero ang mga taong nakapaligid sa mesang ito ay malulusog at masasaya. Nagsalita ang lalaki, “Ah, siguro ay mas maiikli ang kanilang tinidor dito sa langit kaya’t nakakain nilang mabuti ang mga nakahapag sa mesa.” “Hindi, pareho din ang sukat ng tinidor dito,” ang sagot ni San Pedro. Nagtatakang nagtanong ang lalaki “Kung gayon, bakit ang mga tao sa impyerno ay namamatay sa gutom habang ang mga tao dito sa langit ay malulusog at masasaya? Sumagot si San Pedro “ Dito sa langit, nagsusubuan at nagbibigayan ang bawat isa.”
Konting aral sa ating maikling kuwento, miinsan, nainggit tayo sa samahan ng ibang mag-aasawa na puno ng ligaya at lambingan. Naisip natin na wala silang problema. Sa totoo lang, ang bawat pagsasama ay may kani-kaniyang problemang hinaharap. Ang lahat ng mag-aasawa ay may dinaraanang panahon ng hindi pagkakasunduan. Pero, naniniwala akong nasa atin pa rin ang solusyon. Kung nais nating maging malusog at maligaya ang ating pagsasama, kung nais natin na maging langit ang ating tahanan, magbigayan tayo.
O kayo na mga mag-asawa.. subukan na ninyo.. mamayang gabi.. ehe este ngayon na.. heto ang inyong Pastor.. ehe… Kaka Alih hanggang sa susunod na episode ng inyong nakaka…
 |
(July 9, 2009- Script na sinulat ni Alih Anso para sa programang “Buhay –buhay sa DXUP” (7:00-8:00 A.M) sa segment na “Nakaka”. Host -Lenyrose Bajar Sunio- )
(Host): “Hanggat maari ayaw ng mga magulang na ang kanilang mga anak ay mag-asawa ng maaga. Bakit? Minimithi o pangarap ng mga magulang na makatapos muna ng pag-aaral at makanahap ng permanenteng trabaho ang kanilang mga anak bago magkapamilya. Dahil bilang mga magulang alam nila ang hirap at sakripisyo ng pagpapamilya at pagkakaroon ng mga anak na kailangang alagaan at palakihin ng maayos. At alam nila na ang bunga ng maagang pag-aasawa ay hindi madali.
(PLAY THE STINGER .. NAKAKA..)
Kaka alih: “Ang mga bunga nito ay ang mga sumusunod:
1. Pag bata pa ang babae at ito ay nagbuntis agad at nanganak, maaring hindi pa kayanin ng kanyang kalusugan ang dulot ng panganganak lalo pa at maraming dugo ang mawawala sa kanya, at dahil dito maaga kang mababalo my friend.
2. Pag bata pa pareho ang mag-asawa madalas ang kanilang pag-aaway at pagtatalo dahil na rin sa kanilang ugaling bata pa, akala kasi ni bahay-bahayan lang, hoy, Ting /Adi may kasabihan tayo na ang pag-aasawa ay hindi kanin na isusubo na pag ikaw ay napaso ay pwede mong iluwa.
3. Magiging kawawa ang mga magulang dahil natural na sa kanila pa rin pipisan o makikitira ang mag-asawa dahil kapwa hindi nakatapos, walang mahanap na trabaho. Kaya naman Ting, Bai, Awi, Adi, Inday, Dong, maawa ka kay nanay at tatay, magtapos ka muna ng pag-aaral bago mag-asawa.
4. Kung mag-kakaanak agad, (Ay ano?.. di lang masisira ang figure oy) Alam mo ban a, hirap ang daranasin.. Hindi lang sila ang mahihirapan kundi pati mga ang kanilang mga anak. (mga apo mo yun)
Hindi maibigay ang pangangailangan ng mga bata dahil hirap sa buhay.
5. Sabagay sa kabilang banda, may maganda ring bunga ito dahil parang makakasabayan lang nila ang paglaki ng kanilang anak,(di mabuti, para ka na ring may kapatid na bunso)
(Hahahaha- PLAY THE STINGER LAUGHING)
(Scrip na sinulat at presentation ni Kaka Alih para sa programang Buhay-buhay sa DXUP sa segment na Nakaka…July 8, 2009 - 7:00-8:00 AM - Host: Lenyrose Bajar Sunio)
(Host:) “Ang bawat babae ay may kanya kanyang katangian, ugali, at pagmamahal. Dito natin sila nakikilala, dito rin natin sila minamahal, minsan naibibigay natin ang gusto nila…. minsan naman eh… hinde.
Sa isang daang ginawa mong mabuti sa kanila sa isang kapalpakan bura lahat iyon.” Ang tanong: Paano ba natin sila mapapaligaya?
(PLAY THE STINGER NAKAKA..)
(Kaka:) “Tanong – Paano ba paligayahin ang babae? Papaano nga ba..? (STINGER NA TAWA)
Ang bawat babae ay may kanya kanyang katangian, ugali, at pagmamahal. Dito natin sila
nakikilala, dito rin natin sila minamahal, minsan naibibigay natin ang gusto nila minsan naman eh hinde. Sa isang daang ginawa mong mabuti sa kanila sa isang kapalpakan bura lahat iyon.” Ang tanong: Paano ba natin sila mapapaligaya?
Mapapaligaya ba ang babae sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga bagay na nais nila?
“Sa pag-papadama sa kanila ng Pagmamahal, ssagot sa akin ng isang relihiyosong kaibigan….. “pero alam natin na hindi tayo perpekto para maibigay ito lahat”
“Ah para sa akin Kaka, Sex?” sabi ng nagbibinata na estudyante.
“Siguro hindi naman Kaka, hindi lang ng tao, sex lang pwede magpaligaya, diba? (aywan ko)
Kung hahanapin natin ang babae dahil sa nais nila.. na dapat maibigay ang gusto niya, eh baka hindi natin Makita ang babae, na pwede mong mapaligaya.
Anong klaseng bagay, ang makapagpapaligaya sa babae? ….pagmamahal, material, at kung ano pa ang magpapaligaya sa kanila? Palagay nyo.. alam ba nyo?
Mahirap isipin di ba kaya minsan hindi nating magawang iwasang masaktan sila dahil hindi natin maibigay ang talagang nais nila. Dahil maski silang mga babe hindi nila alam iyon.
Totoo di ba mga babae? sagot! Ikaw kilala mo ba ang sarili mo?, Kung hindi huwag mong sagutin baka hindi tama sa damdamin mo mapahiya ka sa sarili mo. Sa mga taong nakakaintindi dyan pwede kayong sumagot.. para sa susunod na episode……
Pero ako marami na akong nakalap na sagot.. heto ang ilan sa na lista ko…kaya lista na kayo.. o text na rin>
Sagot ni Kumare #1: “Pare alam mo Ang babae just wanted to be loved unconditionally by men at yun ang makapagpapaligaya sa amin, yung walang lokohan at wag nyo kaming sasaktan”.
Kumpare # 1: “Sa akin pare? … basta be true to yourself, ipakita mo sa kanya na totoong ikaw… huwag mong pilitin sarili mo gawin ang mga bagay na di mo kayang gawin.”
Tama ka pare, may mga tao talaga na mataas ang expectation at kung ganun sila wag mo ilagay sarili mo sa palad nila at kung di ka nila matanggap sa pagiging ikaw, hindi sila ang babae para sa iyo, they are not worthy to be with you…..Be true lang sa iyong sarili.. kong di ka niya matanggap, so be it…hindi siya ang soul mate…
Kumpare # 2: “Para sa akin, pare, simple lang naman magmahal ng mga babe. Pinakamaganda nyan ay ipakita mo lang naman yung tunay mong pagkatao tapos yung tunay mong bad na ugali para matantya ng bawat isa sa inyo kung kakayanin nyo ba… if acceptable then everything will just come naturally…!!! Mas sweet na ang pagsasamahan…di ba? . (style mo bulok.. hahahaha)
Para naman sa akin Mare,,, ganito ang aking konsepto… actually, mahirap ngang intindihin minsan ang mga babae.. minsan kasi mahirap sa amin na sabihin sa inyo yung nararamdaman namin… sometimes… pero ganun din naman kayo.. di nyo nga lang pansin..may similar lang babae at lalaki..
“The only thing that would make girls happy is that we want to be loved, accept for what we are… feel that we are important and of course… the security… no material thing can replace.” (pa-English Englih ka pa)
O ikaw naman Pare?
Alam mo pare, hindi naman kasi mahirap paligayahin ang mga babae… (sige, tuloy tuloy, iyan ang gusto… ) Alam mo pare…kaunting patawa…konting bola…konting akrobatiks jan…okay na. “deep inside” masaya na talaga sila. lalo na pag mahal nya talaga ang lalake, … kaso…. siyempre nature ng mga babae ang magtago ng emotions. ito ung tinatawag na “pagpapakipot”.
(STINGER TAWA)
Yes alam mo ito, dahil turo sa amin ng nanay namin iyan! madali lang daw talaga…… kaso hindi madaling malaman ang nagpapasaya sa mga ito. at bakit hindi madaling nalalaman at bakit madalas nilang sabihin na hindi nila alam? dahil maraming babae ang hindi dinadaan sa salita ang tunay nilang nararamdaman. minsan umaasa na lang sila na sana dumating sa point na maging “sensitive” enough ang mga lalake para maintindihan niya ito. parte rin ang pabago bago na mood ng mga babae at ang unpredictable ng mga ito.
Sabi nga nila, let’s not only look on one side of the coin. a relationship is a two way street. Bakit naman marami sa mga lalake, pag matagal na ang relationship eh nagbabago ng ugali?
Kaya paghandaan mo, ang panahon na iyon na magbabago ang partner, at dito dapat mong intindihin, kong tiis at adjust… magbabago din iyan.. lalo mong pag-ibayuhin ang iyong pagpapakita ng iyong wagas na pagmamahal…manalangin ka ng madalas sa Diyos….
Ano yan?…. dib a may kasabihan tayong mga Pilipino na: walang matimtimang birher sa matiyagang manalangin.. pero pare ang problema di nasiya birhen… ay tange… paaalm na ako baka pati ako mai-love…Kaka Ali po ang inyong nakaka.. gigil… hanggang sa muli nating pagniniig… (STINGER NA TAWA)
(Bahagi ng script na sinulat ni Kaka Alih-script/segment producer sa programang Buhay buhay sa DXUP sa segment na “Nakaka” -7:00-8:00 AM Lunes - Biyernes, host: Lenyrose Bajar - Sunio)
HOST: Ang tanong natin kahapon ay ; Payag ba kayong maging pantay ang lalaki at
babae sa lahat ng antas? Meaning Man & woman must be equal in all level?
Pwede pa kayong mag-text kong may kasagutan kayo…for the mean time dagdagan pa natin ang mga isiniwalat natin tungkol sa lalaki at babae, o ito Gender na issue, ibigay natin kay Kaka Ali sa ating segment na nakaka
(PLAY THE INTRO NAKAKA)
KAKA: “Kaka Alih, Dapat equal ang lalaki at babae, ano man ang stand sa issue makinig muna tayo sa aking sharing sa umagang ito.
Under sa chismis na nahagilap ko, mas malaki ang population ng mga babae sa mundo. 1:3 ang ratio ng babae sa mundo. Which is good news.
Pero sa mundo natin, dominant ang mga lalaki. Yan daw ang pagkakaalam ng iba, kayo ano ang inyong pagkakaalam?. Kaya raw nagkaroon ng mga feminists groups gaya ng Gabriela na isang partylist sa Pilipinas. Ang layunin nila ay magkaroon ng pantay na pagtrato sa mga babae at lalaki. Hindi nga ba pantay ang trato sa babae dito sa Pilipinas?
Pero Kaka Ali bakit ganun? Ang Alin? Gusto nila ng pantay na pagtrato tapos ang gusto ng babae ay ang pagsilbihan siya ng lalaki? Di ba lugi tayong mga lalaki? ? Sana yung balance. Mas nakakalamang naman para sa mga babae yung ganun. Sa totoo lang hindi lang babae ang battered. Pati lalaki. Aywan ko sa iyo, kay di ko naexperience sa Mrs kong mapagmahal.
( STINGER- LAUGHING)
Meron akong another na tsismis tsisimis, hindi ako tsismoso ha? kilalang lalaki sa barkada lang… na nagtrabaho para sa pamilya. Alam ba ninyo na, Paguwi niya eh siya pa ang gumagawa ng mga gawaing bahay. Ang misis niya, nasaan? Ayun! Nasa kapitbahay nakikipagchismisan. Tapos pag sablay ni lalaki sa trabaho ay bubugbugin pa siya ng misis niya. Ang gagawin ni mister eh makikipaginuman sa tropa niya para malimutan ang problema. Pag-uwi patay na naman siya kay misis! Gulpi na naman.
Sa totoo lang halos pantay na ang mga lalaki at babae ngayon. Kung may call girl, meron ding callboy. Kung may DH sa Hong Kong, meron ding construction worker sa Saudi. Meron ding narerape na lalaki (usually bakla ang gumagawa nito). Kaya bakit ba reklamo ng reklamo ang mga feminist na yan? Kaya minsan napapa “Putang ina niyo! Kami rin gusto namin ng pantay na trato!” sa mga yan. Pano kung babae naman ang manligaw sa lalaki? O kaya magbayad ng kinain sa mga date? O magpadala ng load? Sana magkaroon rin ng mga “Menists”. Ipaglaban ang pantay na karapatan ng mga lalaki!
Ang tanong ko; Payag ba kayong maging pantay ang lalaki at babae sa lahat ng antas? Man & woman must be equal in all level? Sa susunod na episode ano ang gusto ninyong topic sa nakaka…ni Kaka Ali..
(Bahagi ng script na sinulat ni Kaka Alih-script/segment producer sa programang Buhay buhay sa DXUP sa segment na “Nakaka” -7:00-8:00 AM Lunes - Biyernes, host: Lenyrose Bajar - Sunio)
HOST: “Ang issue, Mga babae ipinaglalaban, dapat pantay ang babae sa lalaki, tila baga na ang babae ay dehado kaysa kay lalaki, dehado nga ba ang babae kay lalaki? Ang ilan kasagutan, malalaman natin kay Kaka Ali sa kanyang nakaka…..
(PLAY THE INTRO NAKAKA)
KAKA: “Dapat pantay ang lalaki at babae, kaya dapat ipaglaban ang karapata ng mga kababaehan, iyan ang sigaw ng liberated woman, hindi ba.. ang tanong ni Kaka Alih, totoo ba na naapi o dehado ang mga babae, o mga baka naman lalaki ang dehado?
Ganito kasi iyon mga friend,
Kapag ang lalaki umiihi sa pader o sa gilid ng kalsada o kung saan man ay okey lang para sa ibang tao? (pero hindi kay Kaka Ali ha? Bawal sa Islam ang ganoon)
Pero kapag ang babae ang nakita natin. Di ba ganito ang sinasabi natin: “ano ba naman yan! kakabaeng tao eh..” at kung ano-ano pa.
Bakit kapag ang lalaki ang nangaliwa. Okey lang para sa iba? “Lalaki kasi”, yan ang madalas nilang sabihin di ba . Pero kapag babae ang nahuli. Kulang na lang batuhin siya ng bato para mamatay. Tila ba hindi yata patas diba?
Bakit sa mga sasakyan? Bakit kailangan paupuin muna ang babae bago ang lalaki? Di ba hindi rin yata patas yun?
Naalala ko tuloy minsan sa aming seminar workshop sa Gender Advocacy. Ang issue na ito ay talagang naging matinding o madugonmg debate . Sabi ng resource person, na doon nag-aral at lumaki sa kanluran bansa, (sa Tate) . Hindi daw ganoon doon , taliwas daw sa Pilipinas, talagang nagulat siya at natataka sa kanyang nakita, pag-uwi sa Pinas. Ang tanong niya ay: “Bakit sa States tila pantay yata ang babae at lalaki. Pero bakit dito parang Hindi?” (DAW?)
Ang masasabi ko lang hindi maaring maging equal ang lalaki at babae. (O Taas na kaagad ang kilay nito.. makinig ka muna, hindi pa tapos, )
Bakit? Dahil hindi naman sila talaga magkaparehas. Ang lalaki ay nilikha ng Diyos bilang lalaki at ang babae naman ay nilikha bilang Babae. Bigay tayo ng halimbawa mula sa maraming Halimbawa:
Ang babae nilikha upang manganak. Pero ang lalaki, kaya ba niyang manganak? Ang Sagot ay Hindi, Hindi pantay ang Diyos.. Astag Firuulah (Humingi tayo ng Tawad sa Diyos, kinuQuestion natin ang kanyang Kakayanan)
Heto pa ang isa, ang lalaki binigyan ng higit na lakas kesa sa babae. Ngunit hindi ibig sabihin nito ay dapat na itong pagtalunan, ni babae at lalaki. Higit na matalino ang lumikha sa atin sa kahit na sino pa mang matalinong tao dyan!
Ang Lalaki at Babae at tunay na magkaiba. Ngunit hindi ibig sabihin nito ay kaya nilang mabuhay ng mag-isa. Ang lalaki ay nilikha para sa Babae at ang babae ay nilikha para sa lalaki. Nilikha sila upang magtunlungan.
Hindi nga sila Equal pero dapat magkaroon ng Balance.
Heto ang totoo, instinct ng tao, o natural sa atin. Kailangan ng lalaki ang respeto. ang bawat lalaki ay may ego na kapag ito ang tinapakan mo ay talagang magkakagulo. Kailangan ng lalaki ang nagpapadama sa kanya na malakas siya at makapangyarihan. At ito ang mga bagay na kayang ibigay ng mga babae. Ngunit bilang kapalit nito kailangan naman ng babae ang pamamahal, kalinga at pag-aaruga. Gusto ng babae ang may nagtatangol sa kanya. Na siya ay magkakaroon ng isang lalaki na magmamahal sa kanya at kaya siyang itaguyod at alagaan.
Ito naman talaga ng disenyong ginawa ng Diyos. Ang sabi nga sa bibiliya. Ang mga asawang lalaki ay dapat na irespeto ng mga asawang babae kapalit nito kailangan ng asawang lalaki na mahalin ang asawang babae.
Kaya’t malinaw na ang bakaibang bagay ay hindi maaaring maging EQUAL ngunit maari silang maging BALANCE. Give and take ika nga!
Ang tanong ko; Payag ba kayong maging pantay ang lalaki at babae sa lahat ng antas? Man & woman must be equal in all level? Sagutin ninyo iyan sa susunod na episode ng nakaka…ni Kaka Ali..
Ito ang inyong nakaka.. kilig na kapartner….. Kaka Ali
