Kumusta ang Estado Ng Kalikasan ng Bansa sa Ngayon?

September 1, 2008

(Bahagi ng script na sinulat ni Kaka Alih bilang segemtn producer at writer para sa programang “Bantay Bayan Boses ng Sambayanan’ sa segment nitong “Bantay kalikasan” -july 9, 2008- anchorperson ay si Lenyrose Bajar at Co Anchor ay si Kaka Ali- naguong araw ng Miyerkules July 9 2008 sa himpilang DXUP FM 105.5 MHz)

·          Ang kalikasan sa ating bansa sa kasalukuyan ay masasabi natin nasa di magandang kalagayan dahil sa pag-abuso ng mismong mamamayan ng ating bansa.  

·          Ang ating mga bukirin at kagubatan na noon ay puno ng mga kahoy o masaganang likas yaman ngayon ay nakalbo na.  Ito ay dahil sa illegal logging na talamak sa ating bansa.

·          Ikalawa sa ating karagatan kung saan ang mga lamang dagat ay inaabuso ng mga mangingisda sa pagtatapon ng mga toxic kung saan nalalason ang mga ito.

·          Ang ating mga ilog, kahapon nga pala  may text tayong tinanggap, na may nangongorente raw ng isda sa mga natitira pang ilog natin dito sa Upi, sabi ng texter masama ito dahil pati ang maliliit na i\sda at itlog nito  ay nadadamay, may pakinabang nga siya na nangongorente ng isda , ngunit mas malaki ang kanyang napipinsala, dahil nauubos niya ang isda.

·          Ang lunsod ng maynila ay pinakamarumi at polluted sa ating bansa, ngunit ang bayan natin ang Upi kong hindi natin aalagaan susunod sa Lungsod ng Maynila.

·          Mga baradong kanal,at napakaruming ilog,tambak na basura at mga kemikal na lumilikha ng pollusyon sa hangin at tubig.

·          Ito ang pilipinas ngayon kaya tao,mga tao ay dapat mag-isip at pangalagaan ang kalikasan.

Dapat ang mga Mamayan ng Upi may Malasakit at Pakikilahok sa mga Gawaing Pambayan

Alam ba ninyo mga kapatid na nakikinig na anumang ganda ng proyekto at gastusan pa ito ng pamahalaan, ng mga funding institution, na nasa ibang bansa ay  hindi magiging ganap ang tagumpay nito kung walang suporta at pagpapahalaga rito ang taumbayan. Yes hindi magtatagumpay kong ang mga taga Upi ay magbingi-bingihan, silay matulog-tulugan. Magiging tagumpay ito kong tayo ay magkaisa at magtutulungan. Tiyak ang tagumpay ng isang gawain kung may malasakit at may pakikilahok ang pinag-uukulan ng mamayan. 

Ang mga mamayan ay ugat ng  ng pagsulong ng isang bansa.

May mga bahaging nangangailangan ng pakikilahok ng mamamayan tungo sa pagsulong ng kanyang bansa. Ang pagmamalasakit at pagtugon sa mga suliranin at usaping kinakaharap ng ating bansang Pilipinas ang Bansang Maharlika, ayon sa dating Pangulo ng Pilipinas, ang pagsali at pagtugon sa mga programang isinusulong ng mga NGO at ng goberno ay isang pagpapatunay ng pagmamahal sa bayan.

Mga kapatid na taga Upi, Sa kasalukuyang panahon, isa sa mga usaping kinakaharap ng bansa, ng ating baying Upi  at maging ng maraming bansa sa mundo at bayan ay ang pangangalaga sa ating kapaligiran.

Sa maraming paraan maaaring makilahok ang taumbayan upang pangalagaan ang kapaligiran. Mga halimbawa ang wastong paggamit ng mga yamang likas, pagpapanatili ng mga kagubatan sa pamamagitan ng pagbabawal sa iligal na pagtotroso, pagputol ng mga punong kahoy sa mga malapit sa mga bukal, halimbawa yaong diyan sa Barangay Kibucay, mayroon diyan tubig mula sa bukal ngunit may nagkaingin sa paanan ng bundok kong saan nagmumula ang tubig, sana pinigil ng mga mamayan lalo ng mga Barangay Official. Sana  pagtatanim ng mga puno an g ating gagawin, ng sa gayon ay ma palitan ang mga naputol na punong kahoy, hindi pagtatapon ng basura sa mga katawang tubig, hindi pagtatapon ng basura sa mga kanal at Nuro creek,  hindi pagsusunog ng basura upang maiwasan ang pagkabutas ng ozone layer at marami pang iba.

Maraming pamayanan na sa bansa ang ipinatutupad na ang zero waste management o hangga’t maaari ay walang basura, ang recycling o paggamit muli ng mga patapon nang basura; waste segregation o pagbubukod ng mga hasura sa nabubulok at di-nabubulok. Tulad halimbawa ang ginawa ng local na pamahalaan ng Upi, nagpasa ng Muncipal Ordinance # 3: Comprehensive  Ecological  Sdolid Waste Management.

Alam ba ninyo sa ibang bayan at lungsod ng ating bansa sa ngayon? Unti-unti na ring nagiging popular ang paggamit ng natural na lalagyan sa pamimili, tulad halimbawa ng basket. Iniiwasan na nila ang paggamit ng plastik na supot bilang lalagyan ng mga pinamili at pagkatapos ay itatapon na lamang sa basura at nakadaragdag pa sa kalat o di kaya’y banta sa kapaligiran, dahil hindi ito basta nabubulok at nagiging bara ng mga kanal at ilog.

Kung paiiralin ng mga tao ay pagmamalasakit sa kapakanan ng nakararami, hindi malayong magtagumpay ang anumang adhikain o proyekto ng pamahalaan.